فریدریش روزن خاورشناس، دیپلمات و سیاستمدار آلمانی، در شهر لایپزیگ چشم به جهان گشود؛ ولی عمده فعالیت‌های حرفه‌ایش به خاورمیانه و ایران و هند در شرق مربوط بود و نهایتاً در چین درگذشت.
خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، طاهره طهرانی: زبان فارسی را آن وقت که پدرش در تفلیس سرکنسول سفارت آلمان بود آموخت، فریدریش روزن خاورشناس، دیپلمات و سیاستمدار آلمانی در ۳۰ اوت ۱۸۵۶ در شهر لایپزیگ چشم به جهان گشود؛ ولی عمده فعالیت‌های حرفه‌ایش به شرق مربوط بود و نهایتاً در چین درگذشت.
او فرزند جرج روزن سیاستمدار و دیپلمات و شرق شناس قرن نوزدهم بود، دوران کودکی خود را در شهر بیت‌المقدس در فلسطین، محل خدمت پدرش سپری کرد. این اقامت زودهنگام در خاورمیانه، بذرهای علاقه به فرهنگ‌های شرقی را در جان او نشاند و زمینه‌ساز یادگیری زبان‌های آلمانی، انگلیسی که زبان مادریش بود، عربی و ترکی در سنین جوانی شد. عموی او نیز خاورشناس و استاد دانشگاه لندن بود.
روزن برای تکمیل دانش خود به دانشگاه‌های برلین، لایپزیگ، گوتینگن و پاریس رفت و تحصیلات خود را در حوزه زبان‌های مدرن و شرقی به پایان رساند. پس از مدتی فعالیت به عنوان معلم خصوصی در لندن، در سال ۱۸۸۷ فعالیت آکادمیک خود را با تدریس زبان‌های فارسی و اردو در دانشگاه هومبولت برلین آغاز کرد. او در سال ۱۸۸۸ نیز به عنوان معلم زبان هندی در بخش تازه تأسیس شرق‌شناسی برلین مشغول به کار شد.
خروج از فضای آکادمیک، ورود به عرصه سیاست
نقطه عطف زندگی او در سال ۱۸۹۰ رقم خورد؛ زمانی که بر اثر اختلاف با مدیران دانشگاه، از کرسی آکادمیک کناره‌گیری کرد و به تأسی از پدر، وارد وزارت امور خارجه آلمان شد. تسلط شگرف او به زبان‌های منطقه باعث شد به سرعت در نظام دیپلماسی ارتقا یابد و مأموریت‌های مهمی را در تهران، بوشهر، بیروت و بغداد بر عهده بگیرد. او در سال ۱۸۹۷ مسئولیت ایجاد سفارتخانه آلمان در بغداد را عهده‌دار شد که نقشی کلیدی در تثبیت نفوذ آلمان در منطقه داشت.
او از ابتدای دهه ۱۸۹۰ میلادی ۱۰ سال در ایران مأموریت داشت، ابتدا عضو سفارت آلمان در تهران، و سپس، نایب‌کنسول بوشهر، و سرانجام هم وزیرمختار کشورش در ایران بود بود. به گفته شجاع الدین شفا در این دوره، چنان زبان فارسی گفتاری و نوشتاری را آموخت که گاه به فارسی شعر هم می‌سرود! روزن هرچند در ایران مأموریت سیاسی داشت، توجهش بیش از هر چیز، به تاریخ و فرهنگ ایران بود، و در بیشتر آثارش به ایرانیان و زبان و ادبیات این کشور می‌پرداخت. نخستین نوشته روزن درباره ایران، گزارش اولین سفرش به ایران از خلیج فارس تا دریای خزر بود که در ۱۸۹۰ میلادی منتشر شد.
حضور روزن در ایران تنها به فعالیت‌های سیاسی محدود نشد؛ او از فرصت حضور در تهران برای تعمیق مطالعات ایرانشناسی خود بهره برد. یکی از دستاوردهای مهم این دوره، همکاری او با ناصرالدین‌شاه قاجار در چاپ کتاب «گرامر مدرن فارسی» در سال ۱۸۹۰ بود. او همچنین کتاب «عناصر زبان فارسی» پدرش را ویرایش و بازنشر کرد و به عنوان مرجعی معتبر در حوزه زبان و ادبیات فارسی در میان محافل دیپلماتیک شناخته شد.
روزن در سال ۱۹۰۰ به برلین بازگشت تا مسئولیت دفتر شرق در بخش سیاسی وزارت خارجه را بر عهده بگیرد. او در سال‌های بعد به‌عنوان نماینده سیاسی امپراتوری آلمان در کشورهای مختلف خدمت کرد و به دلیل شناخت عمیق از تحولات خلیج فارس و خاورمیانه، به یکی از استراتژیست‌های حوزه شرق در آلمان بدل گشت. پس از سفر قیصر ویلهلم دوم به فلسطین، روزن به عنوان کنسول در شهر بیت‌المقدس منصوب شد و نشان سلطنتی خورشید و شیر درجه دو را دریافت کرد. تجارب او در این دوران بعدها در قالب کتاب‌های خاطرات و سفرنامه به رشته تحریر درآمد.
خروج از سیاست و برگشت به ایران شناسی
اوج فعالیت سیاسی او در سال ۱۹۲۱ بود که به‌عنوان وزیر امور خارجه در دولت «یوزف ویرت» منصوب شد. با این حال، روحیه علمی و میانه‌رو او با فضای ملتهب سیاسی آن زمان چندان سازگار نبود و تنها چند ماه بعد از تمامی سمت‌های دولتی استعفا داد. این کناره‌گیری داوطلبانه، آغاز دوره تازه‌ای از زندگی او بود که به طور کامل وقف تحقیقات ایرانشناسی و خاورشناسی شد.
در سال‌های پس از سیاست، او سرپرستی جامعه خاورشناسی آلمان را بر عهده گرفت و آثار ارزشمندی را به چاپ رساند. مشهورترین کار علمی او در این دوره، ترجمه منظوم و منثور «رباعیات عمر خیام» به زبان آلمانی بود که با مقدمه‌ای تحقیقی منتشر شد. این ترجمه به دلیل دقت و رعایت امانت هنری، بارها تجدید چاپ گشت و نام او را در زنده نگاه داشتن نام خیام در میان آلمانی‌زبانان جاودانه کرد.
روزن علاوه بر ادبیات کلاسیک، به مستندنگاری تاریخ و جغرافیای ایران نیز علاقه داشت و در سال ۱۹۲۵ کتاب تصویری و تحلیلی «ایران‌زمین در کلام و تصویر» را منتشر کرد. او همچنین مقدمه‌ای بر ترجمه پدرش از مثنوی معنوی نگاشت و آثاری درباره عقاید مولوی و داستان هاروت و ماروت منتشر کرد. دانش او به حدی بود که منتقدانش به طنز می‌گفتند زبان و قلم او تحت تأثیر سبکِ کتاب هزار و یک شب قرار گرفته است.
فریدریش روزن سرانجام در ۲۷ نوامبر ۱۹۳۵ در پی حادثه ای در پکن درگذشت، در حالی که میراثی گران‌بها از پیوند میان سیاست و فرهنگ به‌جا گذاشت. او نه تنها یک دیپلمات کارکشته، بلکه پلی میان دانش شرق‌شناسی اروپایی و واقعیت‌های سیاسی ایران بود. اهمیت او امروز در این است که آثارش همچنان به‌عنوان منابعی دست‌اول برای درک تاریخ روابط ایران و آلمان و تحولات زبانی قرن نوزدهم مورد ارجاع پژوهشگران قرار می‌گیرد.
کد مطلب 6834557 
طاهره تهرانی
-
عمر در راه عشق به عرفان اسلامی/ او که به ۱۰ زبان شرقی سخنرانی می‌کرد
-
روند فعلی میانجی‌گری حاصل همکاری ایران، پاکستان و چین است
-
یاد شهدای خدمت در بیت‌ها زنده شد
-
انحراف در نظام اداری نتیجه فقدان توازن میان «اختیار» و «مسئولیت» است
-
کتاب ممنوعه‌ای که فرانسه را تکان داد/ نقد استبداد با زبان طنز
-
آرتور کریستین سن، اولین غیرایرانی که عضو فرهنگستان ایران شد
-
نابغه سختگیر، ستون ایرانشناسی قرن بیستم / ایرانشناسی مدیون هنینگ است
-
می‌خواهم کنار زاینده‌رود دفن شوم/ ایرانیان عرب نیستند
-
دلیل تصمیم سرمربی تیم فوتبال امید درباره مهاجم خاطی مشخص شد
-
۲ عضو از گروهک های تروریستی اعدام شدند
-
آیا فولاد عامل گرانی خودرو و مسکن است؟
-
بحران هرمز و دومینوی جهانی افزایش قیمت در زنجیره ارزش جهانی
-
ولایتی: نقشه کریدورهای منطقه را با واقعیت‌های میدانی تهران می‌نویسند
-
احتمال شنیده شدن صدای انفجار در شهر ابریشم
-
حفاری‌های مخرب در سواحل بندر دیر؛ لزوم نجات شناورها با متدهای جدید
-
دبیرکل جامعه حسابداران رسمی: حسابرسان نقش کلیدی در کشف فساد مالی دارند
-
سناتور آمریکایی: جنگ ترامپ علیه ایران به شدیدترین شکل شکست خورده است
-
مظفر: باید شاهد تغییر نسل در فوتسال بانوان باشیم
-
کاپیتان استقلال جام جهانی ۲۰۲۶ را به دلیل مصدومیت از دست داد
-
گنجی: ابوظبی و دبی در صورت حمله به ایران غیرقابل سکونت می‌شوند
-
بازتاب جنگ علیه ایران در رسانه‌ها/ تهران با «غنیمت» از جنگ بازمی‌گردد
-
هشدار نارنجی؛ موج بارش‌های سنگین در اکثر نقاط از امروز آغاز می‌شود
-
خزر لرزید
-
زاکانی: تهران تا ۳ماه آینده مملو از کالاهای اساسی است
-
انتقاد صریح نخست وزیر اسپانیا از توهین بن‌گویر به ناوگان جهانی صمود
-
سه نسل و یک عصر معمولی با چاشنی آتش‌بس!
-
انتخابات شوراها ۶۰ روز بعد از جنگ برگزار می‌شود؛ اعلام جزئیات جدید
-
امتحانات نهایی پایه‌های هفتم تا دهم در آذربایجان‌شرقی غیرحضوری شد
-
روزنامه‌های ورزشی پنج‌شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های اقتصادی پنج‌شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های صبح پنج‌شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های ورزشی چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵
-
روزنامه‌های اقتصادی چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵
- بهترین جراح بینی
- آموزشگاه زبان ملل
- قیمت و خرید سمعک نامرئی
- مهرینو
- تهران تایمز
- روزنامه آگاه